Türkiye'nin Coğrafya Bölgeleri

Türkiye'nin Coğrafya Bölgeleri
29.11.2024

Ak­de­niz Böl­ge­si­nin Öze­li­kle­ri

1
Aşağıdaki Metni oku



Ak­de­niz Böl­ge­si, Tür­kiye’nin gü­ney­in­de yer alan ve doğal gü­zel­li­kle­riyle dik­kat çeken bir böl­ge­dir.

Ku­zey­in­de Toros Dağları bu­lunur ve bu dağlar böl­geyi bir yay gibi çevirir. Dağlar arasında geniş yayl­alar yer alır ve böl­ge­den de­ni­ze doğru akan ırmaklar, derin va­di­ler oluşturmuştur. Toros Dağları’nda bu­lun­an Gülek ve Ser­ta­vul geçitleri, Ak­de­niz Böl­ge­si­ni İç Ana­do­lu Böl­ge­si­ne bağlayan önem­li ulaşım yollarıdır.



Böl­ge­nin kıyı ke­sim­ler­in­de Ak­de­niz ikli­mi hâkimdir. Bu ikli­min özelliği, yazların sıcak ve kurak, kışların ise ılık ve yağışlı geçmesidir. Toros Dağlarının yük­sek ke­sim­ler­in­de ise ka­ra­sal iklim görülür; kışlar sert ve karlı, yaz­lar ise kıyıya göre ser­in­dir. Yaz aylarında nemli sıcaktan kaçan halk, Toros Dağlarındaki yayl­ala­ra çıkarak yaz mev­si­mi­ni serin bir şekilde geçirir.



Böl­ge­nin bitki ör­tüsü kıyıdan iti­ba­ren 200 metre yüksekliğe kadar ma­ki­l­erden oluşur. Ma­ki­ler, kısa boylu, sert yapraklı ve hoş ko­ku­lu bit­ki­ler­dir. Ancak birçok yerde ma­ki­ler temizlenmiş, bu al­an­la­ra limon, por­ta­kal bahçeleri kurulmuş veya seralar yapılmıştır. Toros Dağlarında 2000 metre yüksekliğe kadar çam ve ardıç ormanları görülür­ken, daha yük­se­kl­er­de ormanların ye­ri­ni dağ çayırları alır. Bu çayırlar, koyun ve keçi gibi hayv­an­lar için önem­li otlaklardır. Ayrıca arıcılar, bu çayırlardan elde edi­len balın ka­li­te­siyle eko­no­mik kazanç sağlarlar.



Ak­de­niz Böl­ge­sin­de tarım en önem­li geçim kaynağıdır. Kıyı ke­si­min­de por­ta­kal, limon, man­da­li­na, muz, yer fıstığı gibi ürün­ler yetiştirilir. Seralar­da ise kış aylarında yaz seb­ze­l­e­ri üre­ti­lir. Yayl­alar­da elma, armut, şeftali gibi mey­ve­ler yetişirken, Is­par­ta ve Bur­dur çevresinde gül tarımı önem taşır. Böl­ge­nin tarım ürün­le­ri, yıl boy­un­ca yük­sek verim sağlarken, hayvancılık ve arıcılık gibi diğer eko­no­mik faa­liy­et­ler de halkın geçimine katkıda bu­lunur. Ak­de­niz Böl­ge­si, sa­nayi alanında da gelişmiştir. Do­ku­ma, gıda, çimento, cam ve kimya gibi pek çok sek­tör bölge eko­no­mi­si­ne katkı sağlamaktadır.



Böl­ge­nin tu­rizm po­tan­siy­e­li oldukça yük­sek­tir. Ak­de­niz kıyılarında yaz aylarında de­ni­ze girme imkânı bu­lun­ur­ken, tarihî kalıntılar ve doğal gü­zel­lik­ler her yıl bin­ler­ce tu­ris­ti cez­bet­mek­te­dir. An­ta­lya, böl­ge­nin tu­rizm açısından en önem­li şehri olup, doğası ve tarihî zen­gin­li­kle­riyle bir “tu­rizm cen­ne­ti” olarak anılır. Adana, Çukurova’nın be­re­ket­li topraklarıyla tarım ve sa­nay­i­nin bir arada olduğu bir şehirdir. Is­par­ta, özel­lik­le gül üre­timiyle tanınırken, Bur­dur ise doğal gü­zel­li­kle­ri ve göl­le­riyle dik­kat çeker.

Ak­de­niz Böl­ge­si, coğrafyası, ikli­mi, bitki ör­tüsü, eko­no­mik faa­liy­et­le­ri ve tu­rizm po­tan­siy­e­liyle Tür­kiye’nin hem doğal hem de eko­no­mik açıdan en önem­li böl­ge­ler­in­den bi­ri­dir.

2
Aşağıdaki bu­lun­an ke­li­me­le­rin Türkçe anlamını yaz. Ekle­me ya­pa­bi­lir­sin.
(Kendi
ke­li­me­le­rin­le)

Yay =





Vadi=





Ka­ra­sal İklim=





Serin =





Seracılık =





Sa­nayi=





Be­re­ket­li =





Arıcılık =





Verim =





Tarım

Türkiye'nin Coğrafya Bölgeleri
29.11.2024

Güneydoğu Ana­do­lu Böl­ge­si­nin Öze­li­kle­ri

3
Aşağıdaki Metni oku

Güneydoğu Ana­do­lu, çok dağlı ol­ma­yan bir böl­ge­dir. Böl­ge­nin güney kısmı, Güneydoğu Toros Dağları ile çevrilidir. Böl­ge­de­ki topra­klar güney yönü­ne doğru alçalır. Buradan geçen Dicle ve Fırat ırmakları da güney yönü­ne akar. Böl­ge­nin en yük­sek dağı Karacadağ'dır. Bu dağ, sönmüş bir yanardağdır. Gü­ney­de büyük ovalar vardır. Bun­lar­dan en büyüğü Har­ran Ovası'dır.



Böl­ge­de kara ikli­mi görülür. Yazları sıcak ve yağışsızdır. Kışları ise yük­sek yerl­er­de soğuk ve kar yağışlıdır. Vadi tabanlarında ise iklim daha ılımandır. Gü­neye doğru gidildikçe çöl ikli­mi­ne ben­zer bir hava hakim olur. Tür­kiye'nin en sıcak yeri buradadır. Bazı yerl­er­de 46 de­re­ce sıcaklık ölçülmüştür.



Böl­ge­nin doğal bitki ör­tüsü bozkırlardır. Dağlarda bazı orman kalıntıları bu­lunur. Akar­su kenarlarına ise söğüt, kavak ağaçları dikilmiştir.

Güneydoğu Ana­do­lu'nun en önem­li geçim kaynakları tarım ve hayvancılıktır. Har­ran Ovası'nda buğday ekimi yapılır. Ayrıca mer­cimek de bolca yetiştirilir. Akar­su kenarlarında ise incir, nar, zey­tin yetiştirilir. Ga­zi­an­tep çevresinde üzüm, çam fıstığı ve zey­tin üre­ti­lir.



Hayvancılık da çok önem­li­dir. Kışın ılık Dicle va­dis­in­de yaşayan aşiretler, yazın yayl­ala­ra çıkarak hayvanlarını otlatırlar. Karacadağ çevresinde de hayvancılık yapılır.

Dicle ve Fırat üzer­in­de­ki ba­ra­jlar­la bölge sulanacaktır. Bu pro­jeye Güneydoğu Ana­do­lu Pro­je­si (GAP) denir. Proje tamamlandığında tarımda büyük artışlar olması be­kle­niyor. Ayrıca bu ba­ra­jlar­dan elek­trik de üre­til­ecek­tir.

Böl­ge­de sa­nayi de gelişmeye başlamıştır.



Ga­zi­an­tep çevresinde birçok sa­nayi kuruluşu vardır. Raman ve Gar­zan Dağlarından çıkarılan pe­trol Bat­man'da işlenmektedir.

Ga­zi­an­tep, dalgalı bir düz­lük üze­ri­ne kurulmuştur. Tahıl , bak­la­gil­ler ve pamuk üre­ti­lir. Üzüm, zey­tin ve çam fıstığı gibi ürün­ler di­ki­li al­an­lar­dan elde edi­lir. Ga­zi­an­tep'te rakı, şarap, deri, zeytinyağı, sabun, ma­kar­na, halı ve kilim fabrikaları vardır. Şanlıurfa düz bir ara­ziye kurulmuştur. Bu il­de­ki bazı ovalar şunlardır: Viranşehir Ovası, Si­ver­ek Ovası, Suruç Ovası ve Har­ran Ovası. Şanlıurfa, GAP'ın mer­ke­zi durumundadır. Şanlıurfa'da çimento, süt, halı fabrikaları ve et işleme te­sis­le­ri bu­lunur. Diyarbakır, va­di­ler­le yarılmış dalgalı düz­lük­ler üzer­in­de ku­ru­lu­dur. Diyarbakır'da ünlü kar­puz yetiştirilir. Küçükbaş hayvancılık da yaygındır. Diyarbakır'da ayrıca rakı, yün do­ku­ma, pa­mu­klu do­ku­ma, buhar ve su tür­bin­le­ri gibi en­düstri kuruluşları vardır.



4
Aşağıdaki bu­lun­an ke­li­me­le­rin Türkçe anlamını yaz. Ekle­me ya­pa­bi­lir­sin.
(Kendi ke­li­me­le­rin­le)

Irmak :





Ovalar:





Kara iklim:





Vadi:





Bozkır:





Söğüt ve kavak ağaçları:





Yanardağ:



En­düstri (Sa­nayi):





Aşiret:





Baraj:





Çimento:





Tahıl:





Bak­la­gil­ler:

Türkiye'nin Coğrafya Bölgeleri
29.11.2024

Böl­ge­le­ri Karşılaştırıyoruz

5
Görev: Aşağıdaki çizelgeyi dol­dur.

Bölge adı

Ak­de­niz Böl­ge­si

Güney Doğu Böl­ge­si

Yönü

Dağları

Akarsuları

Geçim

Kaynağı

Yetiştirilen

Ürün­ler

Şehirleri

Tu­rizm/ Ta­rihi

Türkiye'nin Coğrafya Bölgeleri

von anonym

Mehr entdecken:

Lizenzhinweis

Alle Bestandteile dieses Materials sind frei oder unlizenziert. Klicken Sie auf einen Baustein, um die Lizenz zu sehen.
x